Op donderdag 18 augustus belichtte Mgr. Bonny, bisschop van Antwerpen, in zijn catechese het tweede deel van het WJD-thema “Stevig geworteld in het geloof”. Mgr. De Kesel had een catechese gegeven over geloven. Nu voegde de Antwerpse bisschop toe dat geen enkel geloof stand houdt zonder wortels, zonder door het doopsel en het vormsel geplant te zijn in de goede grond van het evangelie. Dat wil zeggen dat gelovigen steeds moeten groeien in het beter leren kennen van Jezus woorden en gebaren. Dat vraagt tijd.

Zo verwijst Mgr. Bonny naar de wilde kastanjeboom, die vrienden van hem plantten bij hun nieuwe huis, nu zo’n 35 jaar geleden. “Die boom groeide elk jaar door tot hij het familiale trefpunt werd, doorheen alle seizoenen. In de lente heeft deze boom prachtige grote bloesem. In de zomer is hij trefplek voor het houden van een barbecue of een siësta, voor wie al een beetje ouder wordt. In de herfst toont de boom prachtige spinnenwebben en in de winter zijn de takken prachtig wanneer ze getooid zijn met een laagje sneeuw. In elk seizoen staat die boom er, helemaal. En ik heb me laten vertellen dat de wortels van die boom even breed zijn als de kruin. Er is dus een flink stuk van de boom, dat we niet zien. En ook dat stuk is meegegroeid met de boom, die de levenskracht krijgt dankzij de wortels en die stevig rechtop kan staan, dankzij het wortelstelsel.” Hij besloot: “Ik vind het beeld van een boom een mooi symbool en een uitnodiging aan christenen om met nog groter geduld te werken aan hun binnenkant. Hoeveel keer hanteer ik het evangelie, vind ik daarin voedsel, inspiratie en soms ook tegenspraak?”

Een boom die groot wordt, gaat vruchten dragen. En dat geldt ook voor geloof dat uitgroeit. In de brief van Paulus aan de Galaten worden de vruchten van de geest opgenoemd. Het zijn er negen in totaal: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, vertrouwen, zachtmoedigheid, zelfbeheersing. “Ze kunnen opbloeien als een appelboom, of als een Japanse kerselaar in de lente,” voegt de bisschop toe. Vervolgens stelt hij de vraag: “Bestaan er zulke christenen? Zo’n christenen zijn er. Bijvoorbeeld Damiaan. En het is voor iedereen mogelijk zo’n christen te zijn.” Met een parafrasering van de uitspraak van paus Joannes Paulus II op de Wereldjongerendagen, jaren geleden, roept Mgr. Bonny de jongeren op: “Wees niet bang christen te zijn. Groei uit tot een mens die er staat, een christen die er staat, met een sterke stam, diepe wortels en een mooi assortiment vruchten.”

Maar, bomen zijn bomen en mensen zijn mensen. In het evangelie ontmoeten we een boom van een christen: Petrus. Hij was een boom van een vent, een boom van een visser en een boom van een apostel. Wat maakte hem zo? Hij was geroepen door Jezus en blijven meegaan. In goede en kwade dagen bleef hij trouw. Met overtuiging beaamde hij: “Gij zijt de Heer, de Messias”. Met een enorme energie en impulsiviteit zei hij aan Jezus: “We gaan u nooit loslaten”. En hij had de sterke schouders die Jezus zocht als de rots waarop Hij zijn kerk kon bouwen. En toch is dat niet het volledige beeld van Petrus. De bisschop verwees naar het bezoek dat de Antwerpse pelgrims tijdens hun voorprogramma brachten aan de Sagrada Famiglia van Gaudi. “Vooraan in het portaal dat het lijdensverhaal van Jezus toont, zit een Petrus met de hoofd in zijn handen. Hij is geen boom meer. Hij piekert. En ieder die de kerk binnenwil, moet onder dat beeld door. Twee andere beelden vallen ook op. Enerzijds de haan op de muur en enkele giechelende meisjes en anderzijds een beeld van Jezus vastgebonden aan een pilaar. Je ziet zo Petrus vraag: wat is hier eigenlijk aan de hand? Hoe kan dit nu met mij gebeuren? Hoe is het mogelijk dat ik zeg: “Ik ken hem niet!” En wie is die Jezus precies. Wie is die Jezus waaraan ik mijn hart heb verpand en ik nu laat vallen?” De bisschop besluit: “De Petrus die zo is afgebeeld is een ontworteld man.”

Ook dat beeld van Petrus moeten we meenemen. Want het is hier geen catechese voor kinderen. Het is een catechese voor jonge mensen die al wat flinke stappen in het leve hebben gezet. Door dit volledigere beeld van Petrus, komt Petrus ons niet alleen maar dichterbij als een stoere boom, maar ook als iemand die bang is en een klein hartje heeft. Deze ervaring kunnen wij allen herkennen in het leven. Wij kunnen een tijd werken aan onze wortels en echt voelen dat we groeien. Maar we kennen ook tijden waarin de groei van de boom precies helemaal is platgevallen, het geloof precies weg is. “Petrus heeft een paar dagen zitten wachten en worstelen. Tot Jezus na Pasen weer bij hem kwam, om hem terug op zijn wortels te zetten. Jezus stelt hem één vraag. Maar het gaat meteen naar de kern. Hij vraagt Petrus tot driemaal toe: hou je van mij? Hij zegt niet: “Beloof je dat je dat nooit meer zal doen? Waarom heb je dat gedaan, leg het eens uit.” De vraag die het diepste en het fijnste van de wortels raakt en daarom ook pijn doet, is deze ene vraag: Hou je van mij? En vervolgens geeft hij Petrus een zetje. Hij geeft hem verantwoordelijkheid en zegt: “Zorg dan voor mijn mensen”. Dan staat de boom weer helemaal op wortels.

De bisschop besluit: “Eigenlijk kan je, om deze catechese te onthouden, volstaan met het opschrijven van één letter. En dat is de letter ‘s’. Dan krijg je: “Geworteld in Christus – Geworsteld in Christus”. Zonder die ‘s’, zonder worstelen met Christus geraak je niet uit. Het is zoeken naar een antwoord op de vraag: hou je van mij? En naar een antwoord op de opdracht: zorg voor mijn mensen.